متن : و يجبره على ذلك بعدها أي بعد المدة لو امتنع فإن لم يختر أحدهما ضيق عليه في المطعم و المشرب حتى يختار أحدهما ، و لا يجبره على أحدهما عينا ، و لا يطلق عنه كما لا يعترضه لو صبرت . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : س : حاكم پس از گذشتن سه ماه اگر مرد از هردو امر ( كفّاره و رجوع طلاق همسرش ) امتناع ورزيد وى را بر اختيار يكى از آن دو اجبار مىنمايد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اينست كه پس از مهلت سه ماه و گذشتن آن اگر ظهاركننده به هيچ يك از دو امرى كه برايش تعيين شده عمل نكرد و از انجام آنها امتناع ورزيد حاكم وى را اجبار مىنمايد به اين نحو كه در طعام و شرابش ضيق گرفته و از مقدارش سدّ رمق وى را بازمىدارد تا يكى از ايندو امر را اختيار نمايد . البته بر خصوص هيچيك از آن دو نبايد وى را اجبار و الزام نمايد چنانچه حاكم حق طلاق دادن از طرف مرد را نداشته همانطورى كه اگر زن راضى به صبر شود حاكم حقّ متعرض شدن بزوج را ندارد . قوله : و يجبره على ذلك : ضمير فاعلى در [ يجبره ] به [ حاكم ] و ضمير مفعولى به [ ظهاركننده ] عود مىنمايد و مشار اليه [ ذلك ] طلاق يا رجوع مىباشد . قوله : لو امتنع : يعنى لو امتنع المظاهر . قوله : فان لم يختر احدهما : ضمير فاعلى در [ لم يختر ] به ( ظهاركننده ) و در [ احدهما ] به [ طلاق و رجوع به زن ] مىكند .