و در زمان جاهليّت يعنى دوران بين حضرت عيسى على نبيّنا و آله عليه و عليهم السلام و ظهور پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اسلام قاعده آن بود كه هرگاه مردى كلمه ظهار را بر زبان جارى مىكرد همسرش بر او حرام مىگرديد . و اينطور منقول است كه اوّلين ظهارى كه در اسلام واقع شد ، ظهار اوس بن صامت انصارى بود كه از روى غضب زن خويش را بنام خوله بنت ثعلبه خزرجيّه را ظهار نمود و پس از عمل نادم و پشيمان شد و به خوله گفت حرام شدن تو بقاعده دوران جاهليّت است ولى اكنون كه اين قاعده و قواعد ديگر عصر جاهليّت نسخ شده و علم اسلام برافراشته شده نزد حضرت رسالت‌پناه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم برو و از حضرتش حقيقت امر را استفسار نما . خوله بدرخواست همسرش خدمت حضرت آمد ، عرض كرد يا رسول الله ، اوس بن صامت شوهر و پسر عمّ من است و با من ظهار نموده و گفت انت علىّ كظهر امّى . در اين باب چه مىفرماييد ؟ و چون در اين باب از جاب خداوند متعال بر حضرت حكمى نازل نشده بود بناچار حضرت سكوت اختيار فرمودند ، خوله به زارى در آمده و بخداى متعال ناليد و گفت : اللّهم انّى اشكوا اليك فاقتى و وحدتى فانزل على لسان نبيّك ما فيه خلاصى . پس از اين واقعه حقتعالى آيه [ قد سمع اللّه قول التى تجادلك ] را نازل نمود . قوله : و هو فعال من الظهر : كلمه [ فعال ] مصدر است از باب مفاعله . قوله : اختص به الاشتقاق : ضمير در [ به ] به [ ظهر ] راجع مىباشد .