بقيد [ حالّا ] خواستند صورتى را كه مهر داراى مدت و زمانش هنوز فرانرسيده باشد از حكم مذكور خارج نمايند زيرا تمكين زن و لزوم آن موقوف بر قبض مهر نيست چه آنكه در فرض مؤجل بودن و نرسيدن مدّت زن استحقاق چيزى را ندارد لذا وجوب حق مرد كه تمكين زوجه بوده بر عهده زن بدون معارض و مزاحمى مستقر مىباشد كه در صورت مطالبه مرد زن موظف به دادن آن مىباشد . قوله : و ربما قيل : قائل اينقول مرحوم ابن ادريس است . قوله : بانّه اذا كان معسرا : ضمير در [ انّه ] و [ كان ] به زوج راجعست . قوله : ليس لها الامتناع : ضمير در [ لها ] به زوجه راجع است و مقصود از [ امتناع ] امتناع از تمكين مىباشد . قوله : لمنع مطالبته : يعنى لمنع مطالبة الزوجة المهر عن الزوج بنابراين اضافه [ مطالبه ] به ضمير مهر از قبيل اضافه مصدر بمفعول است . قوله : و يضعّف : ضمير نائب فاعلى بكلام قيل راجعست . قوله : و احترز بالحال عما لو كان مؤجلا : ضمير فاعلى در [ احترز ] به زوج و در [ كان ] به مهر عائد است . قوله : فانّ تمكينها لا يتوقف على قبضه : يعنى قبض مهر مؤجلى كه زمانش هنوز نرسيده . قوله : اذ لا يجب لها حينئذ شئ : ضمير در [ لها ] به زوجه راجع بوده و مقصود از [ حينئذ ] حين عدم حلول الاجل مىباشد قوله : فيبقى وجوب حقّه عليها : ضمير در [ حقه ] به زوج