و تزويج وى نيز اذن مولى دخيل مىباشد . قوله : تزويج رقيقه : ضمير در [ رقيقه ] بمولى راجعست . قوله : ذكرا كان ام انثى : ضمير در [ كان ] كه اسم آن بوده به رقيق رجوع نموده و [ ذكرا ] خبر مقدم آن مىباشد . قوله : و لاخيار له معه : ضمير در [ له ] به رقيق و در [ معه ] به مولى راجعست . قوله : و له اجباره عليه مطلقا : ضمير در [ له ] به مولى و در [ اجباره ] به رقيق و در [ عليه ] به تزويج رجوع مىكند و مقصود از [ مطلقا ] اين است كه رقيق عبد بوده يا كنيز باشد ، صغير بوده يا كبير باشد ، رشيده بوده يا سفيه باشد . قوله : و لو تحرّر بعضه : يعنى بعض رقيق . قوله : لم يملك اجباره حينئذ : ضمير فاعلى در [ لم يملك ] به مولى و ضمير در [ اجباره ] به رقيق مبعض عود مىكند و مقصود از [ حينئذ ] حين التحرير البعض مىباشد . قوله : كما لا يصح نكاحه الا باذنه : ضمير در [ نكاحه ] به رقيق و در [ باذنه ] بمولى راجعست . متن : ( و الحاكم و الوصي يزوجان من بلغ فاسد العقل ) ، أو سفيها ( مع كون النكاح صلاحا له ، و خلوه من الأب و الجد له ) ، و لا ولاية لهما على الصغير مطلقا في المشهور ، و لا على من بلغ رشيدا ، و يزيد الحاكم الولاية على من بلغ و رشد ثم تجدد له الجنون .