سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
34
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
نام ياد شده بر آن صدق كند و اگر اين عنوان بملاحظه بعد از عقد باشد مشتركا در هردو صورت ( فروش دين بمال مدتدار و فروشش بمال نقد ) صادق است . مرحوم شارح سپس در تعقيب جواب و تثبيت مرام خود ميفرمايند : و اينكه در عرف ديده شوده اهل محاوره و صاحبان لسان به فروش دين بمال مدتدار اطلاق بيع دين بدين مىنمايند و مثلا وقتى زيد چنين معاملهاى نمود مىگويند : زيد مالش را بدين فروخت بدون ترديد اطلاق مجازى است يعنى مقصود ايشان اين است كه ثمن مبيع ( يعنى دين ) به طول دين و بدهى به عهده مشترى باقى ماند . و اگر همين مقدار از اطلاق را كافى در صدق عنوان مزبور - بدانيم الزاما در موردى كه ثمن نقد بوده و مشترى هنوز آن را به بايع قبض نداده بايد چنين بدانيم مخصوصا در جائى كه بدون شرط اجل و مدت بايع مشترى را مهلت نيز بدهد . قوله : لانه بيع دين بدين : ضمير در [ لانه ] به بيع دين بمؤجل راجعست . قوله : و فيه نظر : ضمير در [ فيه ] به تفصيل مرحوم مصنف راجعست . قوله : لان الدين الممنوع منه : ضمير در [ منه ] به الدين راجع است . قوله : حالكونه دينا : ضمير در حالكونه بدين عائد است . قوله : بمقتضى تعلق الباء به : ضمير در [ به ] به دين عود مىكند .