مشاهده است و آن هم از نظر مشهور در بيع سلم جايز نيست . اما لؤلؤهاى كوچك كه چندان ظرائف و اوصاف در آنها نبوده تا موجب اختلاف قيمت در آنها شود در صورتى كه اوصاف معتبر آنها را ضبط و مشخص نمايند به بيع سلم مىتوان فروخت اعم از آنكه آنها را براى مصرف داروئى و معالجات مورد معامله قرار دهند يا به منظور ديگرى همچون زينت بخرند و نيز بعضى از جواهرات و سنگ‌هاى باارزش باهم چندان تفاوتى از نظر قيمت ندارند نظير بعضى از سنگ‌هاى عقيق را مىتوان به بيع سلم نقل‌وانتقال داد چنانچه اختيار مرحوم مصنف در كتاب دروس نيز همين است . قوله : يرفع بسببه : ضمير در [ بسببه ] به وجه يا به ضبط راجع است . قوله : تختلف القيمة باختلافها : يعنى باختلاف اوصاف . قوله : سواء فى ذلك : مشار اليه [ ذلك ] جواز بيع جواهر صغار است . قوله : التخذه للدواء و غيرها : از سنگهاى قيمتى همچون عقيق و فيروزه وم درّ و امثال اينها استفاده‌هاى كثيره‌اى مىبرند از جمله آنكه از آنها به جهت معالجه امراض و جزئى از داروها استفاده مىنمايند چنانچه شرح آنها در كتب خواص احجار همچون تنسوق‌نامه ايلخانى و كانىشناسى و تاريخ بيحره و نزهة القلوب و امثال آن مسطور است . متن : و يجوز السلم في الحبوب و الفواكه ، و الخضر ، و الشحم ، و الطيب ، و الحيوان كله ناطقا ، و صامتا