اگر مالك درخت آن را بفروشد صرفا درخت مبيع بوده و ميوه استثناء است مگر آنكه با شرط و امثال آن ميوه را در مبيع داخل كنند . قوله : فلكل حكمه : تنوين در [ فلكل ] تنوين عوض از مضاف اليه بوده و تقدير چنين است : فلكل واحد منهما حكمه . قوله : و الحكم مختص بالبيع : مقصود از حكم ، تفصيلى است كه در دخول شكوفه و عدم آن گذشت . قوله : فلو انتقل النخل بغيره : يعنى به غير بيع همچون هبه ، وقف ، صلح و امثال اينها . قوله : لم يدخل الطلع مطلقا : چه تأبير شده و چه نشده باشد . قوله : متى ظهر : ظرف يعنى [ متى ] متعلق به [ لم يدخل ] است . قوله : كالثمرة : يعنى همانطورى كه ثمره اگر در وقت بيع درخت ظاهر باشد داخل در مبيع نيست . متن : و حيث لا يدخل في البيع يجب تبقيتها إلى أوان أخذها عرفا بحسب تلك الشجرة ، فإن اضطرب العرف فالأغلب ، و مع التساوي ففي الحمل على الأقل ، أو الأكثر ، أو اعتبار التعيين ، و بدونه يبطل أوجه . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : در موردى كه ميوه در بيع درخت داخل نباشد واجب است آن را تا زمان عرفى چيدن و اخذ بدرخت نگهدارند . شارح ( ره ) مىفرماين :