سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
325
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
شرح فارسى : شارح ( ره ) مىفرماين : بدانكه از ظاهر فرموده مصنف يعنى [ بعد اختبارها ثلاثة ايّام ] چنين استفاده مىشود ، خيارى كه مستند به اختبار و آزمايش نمودن حيوان است بعد از گذشتن سه روز حاصل مىشود چنانچه سابقا متذكر شديم بنابراين فرق بين مدّت تصريه و خيار حيوان بسى ظاهر و روشن است زيرا خيار حيوان در داخل سه روز ثابت است ولى در سه روز تصريه بعد از آن حادث مىگردد و از سه روز بعنوان آزمايش و امتحان حيوان فقط بهرهبردارى مىگردد . بلى : در صورتى كه تصريه بعد از وقوع بيع به اقرار بايع يا اخبار بيّنه ثابت شود از همان زمان تا سه روز خيار حادث شده و صاحب خيار البته ملزم به اعمال آن بطور فور نيست بلكه تا سه روز وقت دارد چنانچه مرحوم مصنف در كتاب دروس همين فتوى را اختيار نموده ، بنابراين تقرير فرقى بين خيار تصريه و خيار حيوان ديده نمىشود يعنى در هردو از زمان وقوع بيع به مدت سه روز خيار حادث مىشود و بدين ترتيب همانطورى كه برخى از علماء فرمودهاند در ثبوت هردو خيار با هم فائدهاى ديده نمىشود بلكه بايد گفت صرف خيار حيوان كافى است و احتياجى به خيار تصريه نمىباشد زيرا صاحب خيار مىتواند در سه روز از خيار حيوان استفاده كرده و معامله را فسخ كند بدون اينكه نيازى به خيار تدليس باشد . شارح ( ره ) در جواب از اين مقاله مىفرماين : البته كلام اين بعض را نمىتوان تصحيح نمود زيرا ممكن است بگوئيم چه اشكالى دارد كه اسباب متعدده تمام داراى مسبب مشتركى