سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
197
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
حركتند ولى فاصلهاى كه در وقت عقد بينشان بوده محفوظ باشد كه تا زمانى كه اين فاصله محفوظ است خيار استمرار دارد . حال با توجه به اين امر شارح ( ره ) مىفرماين : مرحوم مصنف خيار مجلس را با اينكه داراى دو مصداق است مجازا در مورد اول اطلاق كرده و بطور انحصار آن را مورد اشاره قرار داده است . ب : آنكه از نظر شرع اگرچه در دو مورد ثابت مىباشد ولى نزد عرف حقيقت در همان فرد اول است از اينرو مصنف ( ره ) آن را به جلوس اضافه نموده است . و بهرتقدير همانطورى كه مرحوم مصنف فرموده اين خيار تنها در تمام انواع بيع جارى بوده و به آن اختصاص دارد و در غير آن از عقود معاوضى جارى نيست اگرچه آن عقد همچون بيع بوده و احيانا خاصيت آن را افاده كند مانند صلح در جائى كه متعلّقش نقل عين به عوض باشد . قوله : و ان قام مقامه كالصلح : ضمير در [ قام ] به غير بيع و در [ مقامه ] به [ بيع ] راجع است و مقصود از قام مقام بيع - همانطورى كه شارح ( ره ) فرموده عقد صلح است . مؤلف گويد : البته در صورتى صلح را ميتوان مثال براى قائم مقام بيع دانست كه عقد مستقلى بوده و آن را در صورت تعلّقش به نقل عين در قبال عوض بيع ندانيم چنانچه برخى از فقهاء اين عقيده را داشته و گروهى نيز آن را مستقل مىدانند .