يعنى اساسا قبل از تلف شدن يكى از اجناس اصل بيع - صحتش مرهون اين تقدير بود كه هرجنسى را در مقابل غير مجانس خود قرار دهيم يعنى يك در هم در مقابل دو مد خرما و يك مد خرما در قبال دو در هم حال اگر يك در هم تلف شد موافق با اين اصل اين است كه بگوئيم تنها معامله در هم به دو مدّ خرما باطل است نه مجموع و تمام بيع . و از اين توضيح مختصر معلوم شد كه تقدير عبارت مرحوم شارح چنين است : هذا هو الاجود و هذا هو الموافق لاصول المذهب و هذا هو المصحّح لاصل البيع . متن : و يتخلص من الربا أيضا بأن يبيعه بالمماثل ، و يهبه الزائد في عقد واحد ، أو بعد البيع من غير شرط للهبة في عقد البيع ، لأن الشرط حينئذ زيادة في العوض المصاحب له . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : يكى ديگر از طرق استخلاص از ربا اينستكه شخصيكه مىخواهد جنس زائد بر مجانس را به ديگرى بعنوان عوض بدهد مقدار مطابق با عوض را بعنوان مبيع و تحت عنوان بيع بوى داده و مقدار زائد را بعنوان هبه و بخشش بدهد مشروط باينكه هبه زائد را در ضمن بيع شرط نكنند . شارح ( ره ) مىفرماين : بخشيدن مقدار زائد يكى از طرق استخلاص از ربا است اعم از