شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : خاك معدن طلا و نقره را كه مشتمل بر ذرّات اين دو جنس هست مىتوان به خود نقد ديگرى يا بجنسيى غير از نقدين فروخت . شارح ( ره ) مىفرماين : اما خاك مزبور را به نقد هم‌جنسش نمىتوان فروخت مثلا خاك معدن طلا را به نجود طلا يا خاك معدن نقره را به نجود نقره زيرا احتمال اين هست كه مقدار طلا بر ذرّات داخل در خاك يا وزن نقره از خورده‌هاى نقره داخل در خاك بيشتر يا كمتر باشد و بدين ترتيب احتمالا معامله ربوى مىشود و چنانچه قبلا گفته شد همان طورى كه علم بثبوت ربا مضر و قادح در صحت معامله است احتمال آن نيز مبطل آن مىباشد . فرع اگر مقدار طلا كه ثمن خاك معدن طلا قرار داده شده يا مقدار نقره كه ثمن خاك معدن نقره واقع شده است يقينا بيش از ذرّات داخل در خاك باشد معامله باطل است و نمىتوان گفت كه مقدار زيادى ثمن در مقابل خاك واقع مىشود زيرا خاك قيمتى ندارد تا صلاحيت مقابله با زيادى را داشته باشد اگرچه طلاى ناب را مىتوان به طلاى مغشوش و غير خالص فروخت مثلا طلاى ناب 1 مثقال بوده و طلاى مغشوش نيز به همين مقدار منتها بعد از تصفيه چه‌بسا