قوله : و المتواتر : خبرى استكه در تمام طبقاتش افرادى قرار گرفته كه اتفاق آنها بر كذب ممكن نباشد . قوله : و الآحاد : خبرى است كه در هيچيك از طبقات آن يا در بعضى از آنها چنين افرادى نباشند . قوله : المفتقر اليها : ضمير به [ اصطلاحات ] راجعست . متن : و يدخل في أصول الفقه معرفة أحوالها عند التعارض و كثير من أحكامها ، و من الإجماع و الخلاف أن يعرف أن ما يفتي به لا يخالف الإجماع ، إما بوجود موافق من المتقدمين ، أو بغلبة ظنه على أنه واقعة متجددة لم يبحث عنها السابقون بحيث حصل فيها أحد الأمرين ، لا معرفة كل مسألة أجمعوا عليها ، أو اختلفوا . شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : و در اصول فقه علم به احوال ادلّه و اصول از حيث تعارض و نيز بسيارى از احكام آنها داخل است . سپس مىفرماين : و از مسائل اجماعى و اختلافى علم به مقدارى لازمست كه بداند فتوايش مخالف با اجماع فقهاء نيست زيرا از بين فقهاء گذشته كسانى را سراغ دارد كه با وى در اين رأى موافقند يا اگر رأى ايشانرا نداند لااقل ظنّ غالب دارد كه مثلا مسئله مورد استنباطش يكى از مسائل مستحدث و جديدى است كه قدماء از آن بحث نكرده‌اند تا مورد اجماع بوده يا در آن اختلاف كنند و بهر تقدير بيش از اين مقدار اطلاع لازم نيست ، بنابراين الزامى ندارد كه خود را به تكلّف