فرع شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : در موردى كه ادعاى مدعى بر غائب بوده و صورت ادعايش بقاء حق بر ذمه غائب و عدم اداء يا ابراء است بايد علاوه بر اقامه بيّنه قسم نيز بخورد . شارح ( ره ) مىفرماين : حكم مزبور در جائى است كه مدعى خود صاحب مال و حق باشد اما در جائى كه ادعايش به منظور موكل يا كسى باشد كه در تحت ولايت او است همچون پدر نسبت به فرزند يا وصىّ نسبت به ميّت بدون قسم خوردن مدعا ثابت شده و مجرّد بيّنه كافيست منتهى مال را بدست وكيل يا ولىّ نمىدهند بلكه در دست شخص ثالثى به عنوان كفيل قرار داده تا موكل خود حاضر شده يا طفل مثلا بالغ گردد و قسم را او بخورد . ناگفته نماند كه مال را وقتى بدست موكل يا مولّى عليه ميدهند كه غائب هنوز در مجلس قضاء حاضر نشده باشد ولى در غير اين صورت اگر حاضر شد و از خود دفاع نمود و اثبات حقّانيّت خود را كرد مال را از وى نمىتوانند گرفت بلكه حكم بنفع وى صادر مىگردد . قوله : و لو كانت لموكله : ضمير مستتر در [ كانت ] به دعوى عائد است . قوله : فلا يمين عليه : يعنى بر مدعى كه وكيل يا ولىّ است .