سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

121

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

خطاء از شخص هست مكروه است كه وى را وادار بر اقرار نمايد بدليل اينكه هزّال به ما عز گفت فورا خودت را به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم برسان قبل از اينكه درباره‌ات آيه‌اى نازل شود . و وقتى جريان را به محضر حضرت عرض كردند بهزال فرمود : اگر ما عز را به جامه خودت مىپوشاندى و نمىگذاردى اقرار كند براى تو بهتر بود . سپس مىفرماين : بدانكه مرحوم مصنف در صدر بحث فرمود جوابى كه منكر ميدهد يا اقرار است و يا انكار و يا سكوت مىباشد سپس وقتى شرح هريك و احكام آنها را خواست ذكر بفرمايد قسم اول و دوم را متعرض شده ولى قسم سوّم را بيان فرمود . و وجه آن شايد اين باشد كه سكوت را در انكار درج فرموده چه آنكه بعقيده مصنف ( ره ) حكم سكوت اين است كه بساكت ميگويند جواب خود را بگو و الا در حكم ناكل واقع مىشود اگر بعد از اعلام باز سكوت نمود بمدعى قسم داده و وى بعد از قسم خوردن صاحب حق شناخته شده و حكم بنفع وى صادر مىگردد و اين حكم در واقع حكم منكر است در جائى كه از قسم خوردن نكول نمايد در نتيجه حكم قسم سوّم با صورت دوّم چون متحد است لاجرم مرحوم مصنف آن را بطور عليحده ذكر نفرمود . ولى در بعضى از نسخ كتاب [ لمعه ] چنين نقل شده كه مرحوم مصنف به خط شريفش اين فقره را كه مربوط به قسم سوم است ملحق فرموده‌اند :