قوله : فان قطعا بالحق : فاعل [ قطعا ] ضميرى استكه به شاهدين راجع است . قوله : لان الجارح مقدم : جارح در اصطلاح به كسى گويند كه شهود را تفسيق نمايد در مقابل مزكّى كه آنها را تعديل مىكند و در مقام تعارض جارح بر مزكّى مقدم است و در وجه تقديمش گفته‌اند : مزكّى مىگويد از عملى كه موجب فسق باشد در شهود مطّلع نيست ولى جارح مىگويد از چنين عملى مطّلع و آگاه است و بديهى است كه ايندو كلام با هم تعارضى نداشته و لازم است مدعى علم كلامش حاكم بر مدعى جهل باشد . قوله : و ان جهل حالها : يعنى حاكم به حال شهود جاهل بود . قوله : فان زكاها بشاهدين الخ : ضمير فاعلى در [ زكاها ] به مدعى و ضمير مفعولى آن بشهود راجع است . قوله : يعرفان العدالة و مزيلها : كلمه [ يعرفان ] صفت است براى [ بشاهدين ] و ضمير در [ مزيلها ] به عدالت راجعست . قوله : اثبتها : ضمير فاعلى به مدعى و ضمير مفعولى به عدالت راجع است . متن : ثم سأل الخصم عن الجرح فإن اعترف بعدمه حكم كما مر ، و إن استظهر أمهله ثلاثة أيام ، فإن أحضر الجارح نظر في أمره على حسب ما يراه من تفصيل ، و إجمال ، و غيرهما ، فإن قبله قدمه على التزكية لعدم المنافاة ، فإن لم يأت بالجارح مطلقا ، أو بعد المدة حكم عليه بعد الالتماس أي التماس