متن : و إن أحضرها و عرف الحاكم العدالة فيها حكم بشهادتها بعد التماس المدعي سؤالها و الحكم ، ثم لا يقول لهما : اشهدا بل من كان عنده كلام أو شهادة ذكر ما عنده إن شاء ، فإن أجابا بما لا يثبت به حق طرح قولهما ، و إن قطعا بالحق ، و طابق الدعوى ، و عرف العدالة حكم كما ذكرنا . و إن عرف الفسق ترك ، و لا يطلب التزكية لأن الجارح مقدم و إن جهل حالها استزكى أي طلب من المدعي تزكيتها فإن زكاها بشاهدين على كل من الشاهدين يعرفان العدالة و مزيلها أثبتها . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر مدعى شهود خود را حاضر كرد و حاكم آنها را عادل دانست پس بر طبق شهادتشان حكم مىكند و اگر فاسق تشخيص داد حكم را ترك و در صورتى كه از نظر عدالت و فسق مجهول الحال بودند از مدعى مىخواهد كه آنها را تزكيه و تعديل نمايد . شارح ( ره ) مىفرماين : اينكه مصنف ( ره ) فرمود در صورت علم به عدالت شهود حاكم حكم مىكند البته بعد از درخواست و سوال مدعى است و بايد در نظر داشت كه حاكم بشهود نگويد [ شهادت بدهيد ] بلكه لازمست عبارت را اينطور بگويد : هركسى كه نزدش كلام يا شهادت است اگر مىخواهد ذكر كند پس اگر شهود عبارتى و كلامى را گفتند كه با آن حق مدعى ثابت نمىشود مثلا از روى قطع و جزم تا شهادت ندادند قاضى كلامشان