قلت : ما تقول فى محرم عبث بذكره فامنى ؟ قال : أرى عليه مثل ما على من اتى اهله و هو محرم بدنة و الحج من قابل . قوله : و ينبغى تقييده بموضع يفسده الجماع : ضمير در [ تقييده ] به فساد راجع است و در [ يفسده ] به حج عائد مىباشد . و مقصود از موضع نام برده قبل از مشعر است چنانچه سابقا گفته شد . مؤلف گويد : مدرك اين تقييد اين است كه از روايت اسحق بن عمّار كه عنقريب نقل شد چنين استفاده مىشود كه حكم استمناء باجماع متحد است چنانچه امام عليه السلام فرمودند ( ارى عليه مثل ما على الخ ) و چون افساد جماع قبل از مشعر است لاجرم استمناء نيز در اين صورت موجب فساد و ثبوت قضاء مىباشد . قوله : عممها : ضمير فاعلى به [ مصنف ] و مفعولى به اسباب راجع است . قوله : و هى كثيرة : مرحوم فاضل تونى در حاشيه مخطوطه به برخى از اين موارد اشاره نموده و فرموده : از اين موارد بوسه زدن از روى شهوت و غير آن است ، لمس زوجه از روى شهوت و نظر بوى بنا بقولى و نگريستن به زن بيگانه در بعضى صور و تفكر نمودن به صحنه‌هاى شهوت‌انگيز و محتلم شدن و غير اين موارد . متن : و لو عقد المحرم ، أو المحل لمحرم على امرأة فدخل