شد بايد بدهد لذا در شكستن يك شارخ ربع قيمت و در كور كردن يك چشم نصف آن و در هريك از شكستن يك دست يا يك پا نيز بايد نصف آن را بپردازد چنانچه اگر جمع نمود بين افساد يكى از دو جفت با يكى از دو جفت ديگر مثل اينكه يك دست و يك پا را شكست يا يك چشم را كور و يك دست را قلم نمود و در اين‌جا تمام قيمت حيوان را بايد بپردازد و به همين ترتيب حكم بقيّه صور معلوم مىشود . سپس مىفرماين : حكمى كه ذكر شد رأى مشهور فقهاء بوده ولى مستند و مدرك آن ضعيف است و چون پنداشته‌اند ضعف مدرك با عمل اصحاب جبران مىشود لاجرم به آن اعتماد نموده و بر طبقش فتوى داده‌اند . مرحوم مصنف در كتاب دروس در كور كردن دو چشم به حكم مذكور ( يعنى وجوب پرداخت تمام قيمت ) جازم شده ولى حكم قلم كردن دو دست يا دو پا را به برخى ديگر نسبت داده بدون اينكه نامى از قائلش ببرد ولى از نظر ما اقوى اين است كه در تمام اين صور لازم است ارش نقص حيوان را بپردازد زيرا اين افساد موجب حدوث نقصى است كه بر حيوان پيدا مىشود ، پس طبق قاعده بايد ارش آن را بپردازد چه آنكه مقدار معيّن و مشخصى براى اين نقص‌ها كه بتوان به آن اعتماد نمود وارد نشده . قوله : و لو جمع بينه و بين اخر : ضمير در [ بينه ] بواحد راجع بوده و كلمه [ آخر ] صفت است براى موصوف مقدّر يعنى واحد و تقدير عبارت اين است :