سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

229

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

اگر از اين عمل عاجز باشد حكمش مانند شكستن تخم شترمرغ است . شارح ( ره ) مىفرماين : اطلاق حكمى كه ذكر شد از مرحوم شيخ طوسى بوده كه بتبع از روايت اينطور فرموده و جماعتى ديگر از فقهاء نيز به پيروى از ايشان بطور مطلق حكم فرموده‌اند . و از ظاهر اين عبارت كه فرموده ( فان عجز فكبيض النعام ) اين طور استفاده مىشود كه لازمست در هر تخمى كه شكسته بعد از عجز از ارسال يك گوسفند بدهد و در صورت عدم تمكن بايد فقير را طعام داده و بفرض عاجز بودن از آن سه روز ، روزه لازمست . اشكال شارح ( ره ) بر متن سپس در مقام انتقاد و ايراد بمتن مىفرماين : چنانچه در متن ذكر شده براى شكستن تخمى كه جوجه‌هايش در آن به حركت نيامده‌اند لازمست نتاج گوسفندان را بعنوان كفاره بدهد حال با توجه به آن چطور ممكن است بگوئيم اگر از آن عاجز شد همچون شكستن تخم شترمرغ بايد گوسفند بدهد با اينكه گوسفند بمراتب از نتاج بيشتر است و لازمه اين حكم زيادى بدل بر مبدل بوده و از آن گذشته عجز از مبدل مستلزم عجز از بدل است قطعا و بدين ترتيب زمينه براى وجوب بدل در اينجا نيست .