اگر به آن دو اطلاق معتاد و غير معتاد مىنمايند به اعتبار مطلق آن دو مىباشد . قوله : و الجماع كلّه : يعنى هر قسم آن كه باشد حرام و مبطل روزه است . قوله : على اصحّ القولين : در مقابل اين قول رأى برخى از فقهاء است كه در وطى با دابّه قائل بجنابت نبوده فلذا بر فاعل غسل را لازم ندانسته‌اند چنانچه در وطى با پسر بچه نيز همين نظريه را داشته بلكه در وطى در دبر زن نيز به همين رأى معتقدند و لازمه اين فتوى آنست كه اين اقسام از وطى موجب بطلان روزه نمىباشد اگرچه فاعل در برخى از آنها همچون وطى دابّه يا غلام مرتكب عصيان و گناه شده باشد . متن : ( و الاستمناء ) و هو طلب الإمناء به غير الجماع مع حصوله ، لا مطلق طلبه و إن كان محرما أيضا ، إلا أن الأحكام الآتية لا تجري فيه ، و في حكمه النظر و الاستمتاع به غير الجماع و التخيل لمعتاده معه كما سيأتي . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : بر صائم واجب است از استمناء نيز اجتناب كند . شارح ( ره ) مىفرماين : استمناء عبارتست از طلب كردن خروج منى از طريق غير جماع مشروط به اينكه منى در خارج حاصل شود نه مجرّد طلب اگرچه آن نيز ممنوع و حرام است ولى به آن استمناء اطلاق نشده و قهرا احكامى كه بعدا ذكر مىشود بر آن جارى نيست . و در حكم آن است اگر شخص بمناظر شهوت‌انگيز نظاره كند يا بدون