من العورة ، أو بدونه على المشهور و الاحتلام بهما ، و بقوله ، و في قبول قول الأبوين ، أو الأب في السن وجه . طريق ثبوت علائم بلوغ شرح فارسى : شارح ( ره ) مىفرماين : سنّ هركدام از مردان و زنان بشهادت بينه ( دو مرد عادل ) و شهرت بين مردم ثابت مىشود امّا ادّعاى خود ايشان مثبت سنّ شرعى نمىباشد . و امّا روئيدن موى عانه هم بشهادت شهود و شياع ثابت مىشود و هم به امتحان و آزمايش ايشان . و براى دفع اين توهّم كه عانه چون از عورت محسوب مىشود لاجرم نظر كردن به آن مشروع نيست مىفرماين : در اينكه عانه از عورت است بين ارباب فتوى اختلاف است : بنابه قول كسانى كه آن را از عورت نمىدانند چه در حالت اضطرار و چه در حال اختيار نظر كردن به آن جايز و مشروع است چنانچه رأى مشهور فقهاء همين است . و أما براى غير مشهور كه آن را از عورت مىدانند نظر به عورت در حال اختيار حرام است نه ضرورت و آزمايش كه خود از مصاديق ضرورت به حساب مىآيد لذا در اين مورد براى استخبار و اطّلاع بر بلوغ و عدم آن حرام نيست . و امّا طرق اثبات احتلام عبارت است از : شهادت بيّنه ، شياع بين مردم ، اقرار خود شخص .