سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
92
الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)
و استقم ، استقيما . و انقد ، انقادا . و اختر ، اختارا . و يصحّ نحو : قوّل و قاول و تقوّل و تقاول و زيّن و تزيّن و ساير و تساير و اسودّ و اسوادّ و ابيضّ و ابياضّ و كذا ساير تصاريفها . ترجمه : و از ابواب ثلاثى مزيد اعلال نمىشود مگر تنها چهار باب و آنها عبارتند از : 1 - باب افعال مانند : اجاب ( جواب داد ) يجيب ( جواب مىدهد ) اجابة ( جواب دادن ) . 2 - باب استفعال مانند : استقام ( پايدارى نمود ) يستقيم ( پايدارى مىنمايد ) استقامة ( پايدارى نمودن ) . 3 - باب انفعال مانند : انقاد ( اطاعت نمود ) ينقاد ( اطاعت مىنمايد ) انقيادا ( اطاعت كردن ) . 4 - باب افتعال مانند : اختار ( برگزيد ) يختار ( برمىگزيند ) اختيارا ( برگزيدن ) . و زمانيكه اين افعال را براى مفعول بنا كنى مىگوئى : اجيب ( جواب داده شد ) يجاب ( جواب داده مىشود ) و استقيم ( پايدارى شد ) يستقام ( پايدارى مىشود ) و انقيد ( اطاعت شد ) ينقاد ( اطاعت مىشود ) اختير ( برگزيده شد ) يختار ( برگزيده مىشود ) . و امر حاضر از اين چهار باب عبارتست از : اجب ( جواب بده ) اجيبا ( جواب بدهيد شما دو مرد ) اجيبوا ( جواب بدهيد شما مردان ) .