سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
88
الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)
و يخاف و يهاب : « يخاف » يعنى ( مىترسد ) و « يهاب » نيز يعنى ( مىترسد ) . و اعتلالهما بالنّقل و القلب : زيرا اصل « يخاف » ، « يخوف » و « يهاب » ، « يهيب » بود فتحه واو و ياء را ابتداء بماقبل نقل داده سپس واو و ياء ماقبل مفتوح را به الف قلب نموديم . متن : و يدخل الجازم ، فيسقط العين اذا سكن ما بعده و تثبت اذا تحرّك . تقول : لم يصن ، لم يصونا ، لم يصونوا ، لم تصن ، لم تصونا ، لم يصنّ الى آخره . و كذا قياس لم يبع ، لم يبيعا ، لم يبيعوا و لم يخف ، لم يخافا ، لم يخافوا . و قس عليه الامر نحو : صن ، صونا ، صونوا ، صوني ، صونا ، صنّ . ترجمه : و جازم بر آن داخل شده پس عين الفعل زمانيكه مابعدش ساكن باشد ساقط شده و در صورتى كه مابعد متحرّك باشد محفوظ مىماند چنانچه مىگوئى : لم يصن : حفظ نكرده است يكمرد غائب در گذشته . لم يصونا : حفظ نكردهاند دو مرد غائب در گذشته . لم يصونوا : حفظ نكردهاند مردان غائب در گذشته . لم تصن : حفظ نكرده است يكزن غائب در گذشته . لم تصونوا : حفظ نكردهاند دو زن غائب در گذشته . لم يصنّ : حفظ نكردهاند زنان غائب در گذشته . تا آخر صيغههاى چهاردهگانه .