سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

69

الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)

و في نحو : مدّ ، مصدرا و كذلك اذا اتّصل بالفعل الف الضّمير او واو الضّمير او يائه نحو : مدّا ، مدّوا ، مدّي . ترجمه : ادغام و موارد وجوب آن ادغام نيز بمضاعف ملحق مىشود و آن عبارتست از اينكه حرف اوّل را ساكن كنى و در حرف دوّمى بكوبى ، حرف اوّل را اصطلاحا « مدغم » و حرف دوّمى را « مدغم فيه » مىخوانند . ادغام در مثل كلمات ذيل واجب است : مدّ ( كشيد ) ، يمدّ ( مىكشد ) ، اعدّ ( آماده كرد ) يعدّ ( آماده مىكند ) ، انقدّ ( شكافت ) ، ينقد ( مىشكافد ) ، اعتدّ ( دشمنى كرد ) ، يعتدّ ( دشمنى مىكند ) ، اسودّ ( سياه شد ) ، يسودّ ( سياه مىشود ) ، استعدّ ( آماده گرديد ) ، يستعدّ ( آماده مىشود ) ، اطمأنّ ( استوار شد ) ، يطمأنّ ( استوار مىگردد ) ، تمادّ ( كشانيد ) ، يتمادّ ( مىكشاند ) . و همچنين اگر اين افعال را براى مفعول بناء نمائى يعنى مجهول گردند ادغام در آنها واجب مىباشد . مثل آنكه بگوئى : مدّ ( كشيده شد ) ، يمدّ ( كشيده مىشود ) ، اعدّ ( آماده شد ) ، يعدّ ( آماده مىشود ) ، انقدّ ( شكافته شد ) ، ينقدّ ( شكافته مىشود ) و همچنين نظائر اينها كه بقيّه افعال ذكر شده باشد . و نيز ادغام در مثل كلمه « مدّ » كه مصدر است واجب مىباشد چنانچه وقتى بفعل الف و ضمير يا واو ضمير يا ياء ضمير متّصل گردند ادغام واجب است مانند اينكه بگوئى : مدّا ( مثال است براى اتّصال الف ضمير بفعل ) ، مدّوا ( مثال است