سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

62

الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)

منصوران دو مرد يارىشده منصورون مردان يارىشده منصورة يك زن يارىشده منصورتان دو زن يارىشده منصورات و مناصر زنان يارىشده و نيز مىگوئى : ممروربه يك مرد مرورشده ممروربهما دو مرد مرورشده ممروربهم مردان مرورشده ممروربها يكزن مرورشده ممروربهما دو زن مرورشده ممروربهنّ زنان مرورشده و چنانچه مشاهده مىشود در اسم مفعول اخير ضمير است كه تثنيه و جمع و مذكّر و مؤنّث مىآيد نه اسم مفعول . شرح اسم مفعول عبارتست از اسمى كه دلالت مىكند بر كس يا چيزى كه فعل بر آن فعل شده و آن از ثلاثى مجرّد بر وزن مفعول مىآيد مانند : منصور ( مرد يارىشده ) و مضروب ( مرد زده‌شده ) . بايد توجّه داشت كه اسم مفعول هميشه از افعال متعدّى گرفته مىشود چنانچه منصور را از « ينصر » و مضروب را از « يضرب » گرفته‌اند و هردو فعل متعدّى هستند ولى گاهى از افعال لازمى كه آنها را كه بوسيله حرف جرّ متعدّى كرده‌اند نيز اسم مفعول مىگيرند چنانچه از « يمرّبه » كه با ( باء حرف جرّ ) متعدّى شده اسم مفعول گرفته و مىگويند : ممروربه .