سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
68
اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)
اسم منقوص : عبارتست از اسمى كه آخرين حرفش ياء ما قبل مكسور باشد مانند : قاضى و واقي . و در وجه تسميه اين اسم بمنقوص دو وجه محتمل است . 1 - آنكه هر كلمهاى كه آخرين حرفش از حروف علّه باشد آن را ناقص يا منقوص خوانده و ياء هم چون يكى از اين حروف است و در آخر اينكلمه واقع هست پس موسوم به اين اسم شده است . 2 - آنكه چون تمام حركات را قبول نميكند بلكه فقط فتحه را مىپذيرد پس در پذيرش حركات ناقص است از اينجهت اين اسم را براى آن قرار دادهاند . صحيح الآخر : عبارتست از اسمى كه حرف آخرش هيچكدام از آن سه حرف مذكور نباشد مانند : حسن ، دلو ، ظبى . تمرين در روايات ذيل كه از حضرات معصومين عليهم السّلام نقل شده است اسماء ممدود و منقوص مقصور و صحيح الآخر را تعيين كنيد ؟ 1 - از حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : اربع من سنن المرسلين : العطر و النّساء و السّواك و الحنّاء . ( چهار چيز از آداب پيغمبران است ) : استعمال عطر ، آميزش با زنان ، مسواك كردن ، خضاب نمودن با حناء ) . 2 - از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام : الدّنيا تغرّ و تضرّ و تمرّ . ( دنيا فريب ميدهد و زيان مىرساند و ميگذرد ) .