سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

48

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

1 - فعلل مانند سفرجل ( گلابى ) 2 - فعلل مانند قرطعب ( روباه ) 3 - فعلل مانند جحمرش ( پيره‌زن ) 4 - فعلل مانند قذعمل ( شتر بزرگ‌اندام ) مفرد - تثنيه - جمع ديگر از امورى كه باسم اختصاص دارد اينستكه اسم يا مفرد است يا تثنيه و يا جمع . مفرد : عبارتست از اسمى كه دلالت بر يك چيز يا يك شخص كند مانند كلمه رجل كه در فرمايش حضرت امير المؤمنين عليه السّلام آمده است : إذا كان في رجل خلّة رائقة فانتظروا اخواتها ( زمانيكه در مردى صفت شگفتى باشد پس منتظر نظائر آن صفت باشيد ) . تثنيه : عبارتست از اسمى كه دلالت بر دو چيز يا دو شخص كند مانند كلمه خصلتان كه در فرمايش حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله آمده است : خصلتان لا يجتمعان في مسلم : البخل و سوء الخلق ( دو صفت در مسلمان جمع نميشود : دريغ داشتن و خوى بد ) . جمع : عبارتست از اسمى كه دلالت بر سه چيز يا سه شخص و بيشتر نمايد مانند كلمه علامات كه در فرمايش حضرت امير المؤمنين عليه السلام آمده است : للمسرف ثلاث علامات : يأكل ما ليس له و يلبس ما ليس له و يشتري ما ليس له . ( شخص اسراف‌كننده سه علامات دارد : مىخورد چيزى را كه مال او نيست ، ميپوشد ملبوس غير خود را ميخرد متاع ديگران را ) .