سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

28

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

محفوظان / دو مرد نگاهداشته‌شده / تثنيه / محفوظتان / دو زن نگاهداشته‌شده محفوظون / مردان نگاهداشته‌شده / جمع / محفوظات / زنان نگاهداشته‌شده صرف اسم مفعول از فعل لازم ثلاثى مجرد سه صيغه مذكر / / / / سه صيغه مؤنّث مذهوب به / يكمرد برده‌شده / مفرد / مذهوب بها / يكزن برده‌شده مذهوب بهما / دو مرد برده‌شده / تثنيه / مذهوب بهما / دو زن برده‌شده مذهوب بهم / مردان برده‌شده / جمع مذهوب بهنّ / زنان برده‌شده صرف اسم مفعول از غير ثلاثى مجرد سه صيغه مذكر / / / / سه صيغه مؤنث مكرم / يكمرد اكرام‌شده / مفرد مكرمة / يكزن اكرام‌شده مكرمان / دو مرد اكرام‌شده / تثنيه / مكرمتان / دو زن اكرام‌شده و بر همين قياس است صرف اسم مفعول از بابهاى ديگر چنانچه بطور مشروح انشاء الله تعالى ذكر مىشود صفت مشبهه اسم مشتقى است كه بر ثابت بودن صفتى براى شخصى يا چيزى دلالت كند مانند كلمات ثقيل ، مرىّ ، خفيف وبىّ كه در فرمايش حضرت امير المؤمنين عليه السّلام وارد شده است : انّ الحقّ ثقيل مرىّ و انّ الباطل خفيف وبىّ « همانا حقّ سنگين و تلخ مىباشد و باطل سبك و آسان » .