سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

205

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

مضارع مجهول / يثئب / دهانش باز مىشود يك مرد غائب در زمان حال يا آينده امر غائب معلوم / ليثئب / بايد خميازه بكشد يك مرد غائب در زمان حال امر غائب مجهول / ليثئب / بايد دهانش باز شود يك مرد غائب در زمان حال امر حاضر معلوم / اثئب / خميازه بكش تو يك مرد حاضر در زمان حال امر حاضر مجهول / لتثئب / بايد دهانت باز شود تو يك مرد حاضر در زمان حال نهى / لا يثئب / خميازه نكشد يك مرد غائب در زمان حال جحد / لم يثئب / خميازه نكشيده است يك مرد غائب در زمان گذشته نفى / لا يثئب / خميازه نمىكشد يك مرد غائب در زمان حال يا آينده استفهام / هل يثئب / آيا خميازه مىكشد يك مرد غائب در زمان حال يا آينده اسم فاعل / ثائب / خميازه كشنده اسم مفعول / مثئوب / دهان باز شده مهموز اللام مهموز اللام مانند مهموز العين از پنج باب آمده است بشرح زير : 1 - نصر ينصر مانند قرء يقرء ( قراءه و قرآنا يعنى خواندن ) 2 - علم يعلم مانند برء يبرء ( البراء و برائه يعنى بيزارى جستن ) 3 - ضرب يضرب مانند فاء يفيى ( الفيى يعنى رجوع كردن ) 4 - منع يمنع مانند بدء يبدء ( البدء يعنى آغاز كردن ) 5 - كرم يكرم مانند بطاء يبطاء ( البطوء البطاء يعنى درنگ و تامل كردن ) پس در نتيجه مهموز اللام هم مانند مهموز العين از تمام ابواب ششگانه ثلاثى مجرد آمده است مگر از باب حسب يحسب و مشتقات اين قسم هم چون واضح بود از ذكر تفصيلى آنها خوددارى نموديم .