سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

165

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

/ لتنحرف بهما / گمراه شويد شما اى دو مرد در زمان حال / لتنحرف بهم / گمراه شويد شما اى مردان در زمان حال تذكار : چون اين باب لازم مىباشد و افعال لازمه مجهول ندارند زيرا مجهول از اقسام فعل متعدى است لذا براى مجهول كردن اين قبيل افعال اوّل بايد آنها را بوسيله حرف جرّ متعدى كرد سپس مجهول نمود و در اينحال چنانچه ملاحظه مىشود فعل در تمام صيغ به حال واحد است فقط ضمير است كه از نظر مفرد - تثنيه - جمع - غائب - حاضر - مذكر - و مؤنث تغيير مىكند . صرف ماضى مجهول از باب افتعال / اشتغل / سرگرم شد يك مرد در زمان گذشته / اشتغلا / سرگرم شدند دو مرد در زمان گذشته / اشتغلوا / سرگرم شدند مردان در زمان گذشته تبصره - اشتغل در اصل اشتغل بود خواستيم از آن ماضى مجهول بنا كنيم همزه كه حرف اوّل بود و تاء را ضمّه داده و ماقبل آخر را مكسور كرديم اشتغل شد . صرف مضارع مجهول از باب افتعال / يشتغل / سرگرم مىشود يك مرد در زمان حال يا آينده / يشتغلان / سرگرم ميشوند دو مرد در زمان حال يا آينده / يشتغلون / سرگرم ميشوند مردان در زمان حال يا آينده صرف امر غائب از باب افتعال / ليشتغل / بايد سرگرم شود يك مرد در زمان حال