امانت در معانى الاخبار شيخ صدوق سخنى از امام سجّاد ( ع ) آمده است كه بر حفظ امانت تأكيد دارد ؛ امانت چيزى است كه رعايت يا همراه داشتن آن بر عهدهء آدمى نهاده شده است ، خواه ملك باشد ، يا گفتار يا كردار و مانند آن . امام سجاد ( ع ) مىفرمايد : « شما را به اداى امانت سفارش مىكنم ، اگر قاتل پدرم حسين بن على ( ع ) شمشيرى كه با آن پدرم را كشت به من امانت مىداد ، آن را به وى برمىگرداندم . » صدوق ، اندكى پس از اين سخن مىگويد ، كسى از امام صادق ( ع ) دربارهء اين آيه : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا « 1 » ؛ پرسيد ؛ فرمود : « امانت ، همان ولايت است ؛ و انسان ، همان پدر بديها ، منافق است . » بعد حديث ديگرى نقل مىكند كه كسى از امام رضا ( ع ) دربارهء امانت در اين آيه پرسيد . امام فرمودند : « امانت همان ولايت است ؛ و كسىكه به ناحق آن را ادّعا كند ، كافر شده است . » منظور وى از مدّعى ، غير از آن چيزى است كه امام صادق ( ع ) اراده كرده است ؛ يعنى منافق ؛ و ولايتى كه همان معناى امانت نزد آن دو بزرگوار است ، چيزى جز ولايت تكوينى و تشريعى نيست .

--> ( 1 ) - احزاب ( 33 ) آيهء 72 : و ما امانت [ الهى و بار تكليف ] را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم ، پس از برداشتن آن سرباز زدند و از آن هراسناك شدند ، [ ولى ] انسان آن را برداشت . راستى او ستمگرى نادان بود !