دلالت دارد . » آن گاه به بيان رأى اشاعره و مخالفان آنها ( معتزله ) مىپردازد . علّامه طباطبايى مىگويد : « امّا اسم به معناى ذات برگرفته از وصفى از اوصاف آن است ، آن از اعيان است نه الفاظ ، مسمّاى اسم است . چنان كه لفظ « علم » - از نامهاى خداوند - اسمى است دال بر مسمّاى آن . ذاتى است برگرفته از وصف « علم » . خودش مستقلا نسبت به ذات اسم است كه خبر آن وصفى از اوصاف آن است و لغتى از لغتهاى آن . علّت آن اين است كه آنها لفظ اسم را موضوعى براى دلالت بر مسمّاى الفاظ يافتند ؛ آن‌گاه دريافتند كه الفاظ برگرفته بر وجهى ، حكايت از ذات مىكند و حال آن ؛ يعنى حال لفظ مسمّاى اسم بر آن دلالت كند كه بر ذوات خارجى دلالت مىكند . اين اوصاف دالّ بر ذوات را هم اسم مىنامند . پس نتيجه گرفته شد كه اسم ، چنان كه يك امر لفظى است ، يك امر عينى هم هست . آن‌گاه دريافتند كه دالّ بر ذات قريب آن ، همان اسم است به معناى دوم كه برگرفته از تحليل است و اسم به معناى اوّل - امر لفظى - دالّ بر ذات به واسطهء آن مىباشد . از اين رو ، آنچه را كه به معناى دوم است اسم ناميده‌اند و آنچه را كه به معناى اوّل مىباشد ، اسم اسم » . راغب اصفهانى مىگويد : « اسم آن است كه ذات چيزى به واسطهء آن شناخته مىشود و اصل آن از « سموّ » است كه به وسيلهء آن ذكر مسمّا رفعت مىگيرد و به واسطهء آن شناخته مىشود . خداوند مىفرمايد : عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ ؛ يعنى الفاظ و معانى و مفردات و تركيبهاى آن . چون آدم ( ع ) چنان كه اسم را فراگرفت ، فعل و حرف را هم فرا گرفت . انسان اسم را نمىشناسد تا عارف به مسمّاى آن گردد - آن‌گاه كه بر وى عرضه مىشود - مگر آن كه ذات آن را بشناسد . مگر چنين نيست ، وقتى ما اسامى اشيا را به هندى يا رومى دانستيم و صورت آن اسمها را نشناسيم ، مسمّاها را هم نمىشناسيم ، اگر تنها به شناخت اسمهاى مجرّد باشد ؛ بلكه ما به اصواتى مجرّد آشنا هستيم و ثابت مىشود كه شناخت اسمها تنها به شناخت مسمّا و حصول صورت آن در ضمير مىباشد . پس مراد از وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها ، انواع سه‌گانهء كلام و صورتهاى مسمّاها در ذات آنها مىباشد . و مراد از آيهء : ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْماءً سَمَّيْتُمُوها « 1 » : آن است كه اسمهايى كه ذكر مىكنيد داراى مسمّا نيستند و اسمهايى بدون مسمّايند .

--> ( 1 ) - يوسف ( 12 ) آيهء 40 : شما به جاى او جز نامهايى چند را نمىپرستيد .