صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)

467

معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)

عذابشان نمايد . » گفت : فدايت شوم ! پس به بندگان تفويض كرده است ؟ فرمود : « اگر تفويض بود ، آنها را امر و نهى نمىكرد . » گفت : فدايت شوم ! آيا ميان آن دوست ؟ فرمود : « آرى ، فراختر از فاصلهء بين آسمان و زمين . » خوب است اينك ، سخن راغب را يادآور شويم كه گفته بود : « قدر آن است كه قضا نباشد و اميد است كه خداوند آن را دفع كند . » دفع آن يا به دعاست ، يا آمرزش ، يا شفاعت ، و يا ديگر وسايل . در اين سخن اشاره‌اى است به مفهوم اختيار ، اختيارى كه نه به تفويض مىرسد و نه به جبر . بعيد نيست كه راغب نظرى به سخن امام رضا ( ع ) ، بنا به روايت نويسندهء المحاسن ، داشته است : يونس از امام رضا ( ع ) روايت كرده است كه حضرت فرمود : « چيزى جز آنچه كه خداوند بخواهد و اراده كند و تقدير و حكم نمايد . گفتم : معناى « مىخواهد » چيست ؟ فرمود : فعل را آغاز كند . گفتم : معناى « اراده كند » ؟ فرمود : ثبوت بر آن . گفتم : معناى « تقدير » ؟ فرمود : تقدير شىء در طول و عرضش . گفتم : معناى « حكم كرد » ؟ فرمود : آن‌گاه كه حكم كرد ، اجرا مىكند و هيچ چاره‌اى از آن نيست . »