زمانى بسيار كوتاه ببيند ؛ و امور را به هم مىآميزد و قوّهء تمييز ندارد . مثل دايره‌اى رنگارنگ كه وقتى به سرعت مىچرخد ، تنها يك رنگ آن قابل ديدن است . همچنين است نفس ؛ هرگاه به چيزى مشغول باشد ، چه بسا چيز ديگرى براى حس حاضر شود و البتّه به آن آگاهى ندارد . شعبده‌باز و تردست ماهر ، چيزى را ظاهر مىكند كه ذهن بينندگان به آن مشغول است و عقلشان را به آن سو مىبرد و آن‌گاه كه بر اين حال استقرار يافتند ، با سرعت زياد چيز ديگرى را انجام مىدهد و آن كار پنهان باقى مىماند . از اقسام سحر ، اعمال شگفتى است كه به وسيلهء ابزار تركيب يافته از نسبتهاى هندسى ظاهر مىشود ؛ از جمله : مدد جستن از خواص داروها و سنگها و نزدن قلب ، كه ساحر مدّعى است او اسم‌اعظم را مىداند و جنّيان هم در بيشتر امور مطيع او هستند . علّامه طباطبايى مىكوشد تا در بحثى مفصّل ، وقوع افعال خارق العاده را ثابت كند ؛ چه معجزه و كرامت باشد و به قدرت الهى بازگردد و چه شعبده و احضار روح كه منشأ آن تردستى و به كارگيرى قوّهء خيال و تمركز بر قوّهء خيال و تأثير آن است . آنچه كه ايشان گفته و نقل آن را ضرورى مىدانيم اين است : « دانشهايى كه دربارهء شگفتيهاى تأثير بحث مىكنند ، فراوانند و سخن كلّى در تقسيم و ثبت آن بسيار مشكل است . آنچه بيش از همه در ميان آنها مشهور است ، عبارتند از : تردستى ، و آن دانشى است كه از آميزش قواى ارادى با قواى ويژهء مادّى ، براى رسيدن به دخل و تصرّف شگفت در امور طبيعى و يا تصرف در خيال به نام چشم‌بندى بحث مىكند ؛ اين فن از بهترين مصاديق سحر است و يا جادو ، دانشى كه از كيفيّت تأثيرهاى ارادى و ارتباط آن با ارواح قوى و برتر بحث مىكند ؛ مثل ارواح مسؤول ستارگان و حوادث و غيره كه به تسخير آنها يا ارتباط و كمك آنها به‌واسطهء تسخير جن است كه فنّ تسخير كردن است . از جمله طلسم ، كه دانشى است از تركيب قواى عالم بالا با عناصر زمينى كه براى رسيدن به شگفتيهاى تأثير بحث مىكند و همان طلسم مىباشد . چون ستارگان بالا و اوضاع آسمانى با حوادث مادّى ارتباطهايى دارند . مثل اين كه عناصر ، تركيبها و كيفيّتهاى طبيعى آن چنين است . اگر اشكال آسمانى مناسب با حادثه‌اى از حوادث مناسبت داشته باشد ، مثل مرگ يا حيات يا بقاى كسى مثلا با صورت مادّى مناسب ، رسيدن به مقصود را نتيجه مىدهد و اين ، همان معناى طلسم است . و از جمله ، شعبده‌بازى دانشى كه از