صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)
255
معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)
ماندگار است ، بايد جمال او باشد و وبالش از تو زايل گردد . و نه مال براى تو مىماند و نه تو براى مال . » چه خوب گفته شد : « بهترين دعا آن است كه غمها آن را برانگيزاند . » چون غم ، بنده را وامىدارد تا نفس متفرّق خود را جمع نمايد و قلبش را از غيبت در حضور خداوند در حين دعا بازمىدارد و همهء وجودش عذرى مىگردد به خاطر گناهانى كه انجام داده و يا اميد مىگردد براى لبيك گفتن نيازش براى جلب نعمتى يا دفع ضررى . قشيرى به نقل از پيامبر ( ص ) مىگويد : « خداوند دعاى بندهاى كه قلبى غافل داشته باشد ، اجابت نمىكند . » و روايت مىكند كه روزى موسى ( ع ) از كنار مردى كه متضرّعانه دعا مىكرد ، مىگذشت . موسى ( ع ) گفت : خدايا ! اگر نياز او به دستم بود ، برآورده مىساختم . به موسى ( ع ) وحى شد : « من از تو به او مهربانترم ، امّا او مرا مىخواند و گوسفندانى دارد كه دلش پيش آنهاست . و من دعاى بندهاى كه مرا مىخواند و قلبش نزد غير از من است ، اجابت نمىكنم . » موسى ( ع ) به آن مرد تذكّر داد و با قلبش به خدا توجّه نمود و نيازش برآورده شد . در خبرها آمده است كه ، كسى از على ( ع ) پرسيد : بين زمين و آسمان چقدر فاصله است ؟ حضرت پاسخ داد : « دعاى مظلوم . » اين خبر چه درست باشد و چه نباشد ، معنايش روشن است ؛ يعنى از مظلوم بايد رفع ظلم گردد و به ظالمى برگردد كه سبب ظلم اوست ؛ پس دعاى او از جانب عادلترين عادلها مستجاب مىشود و نزد احكم الحاكمين مقبول . همچنين بر اين دلالت دارد كه خداوند از جهت بعد مكانى دور نيست و فراتر از زمان و مكان است ؛ و بعد ساختهء وهم انسان ، گناهان و لغزشهاى اوست ؛ گناهانى كه او را از خداوند دور نموده و مانع اجابت دعا مىگردد . پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « كسبت را پاك كن تا دعايت مستجاب گردد . » پس ، درآمد حرام مانع قبولى دعا مىشود . دعايى كه كميل از على ( ع ) روايت مىكند ، اين چنين است : « اللّهم اغفر لي الذنوب الّتى تهتك العصم ؛ اللّهم اغفر لى الذّنوب الّتي تنزل النّقم ، اللّهمّ اغفر لى الذّنوب الّتي تغيّر النعم . أللّهمّ اغفر لى الذّنوب الّتي تحبس الدّعاء . » از يكى از پيشوايان نقل شده است كه : « دعا ، يعنى ترك گناهان . » در رسالهء قشيريه آمده است كه ، به امام صادق ( ع ) گفته شد : چرا دعا مىكنيم ولى مستجاب نمىشود ؟ فرمود : « چون شما كسى را مىخوانيد كه نمىشناسيد . » پس شناخت