صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)

222

معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)

ولايت ، نبوّت ، رسالت ، پرهيز از گناهان كبيره ، كتاب ، ثبات هنگام ابتداى امور ، ايستادگى در برابر عواقب آن ، هدايت خلق به سوى خداوند ، شناخت امام ، و تفقّه در دين تفسير نمود . حكمت سبب آبادانى خانه‌هاست ؛ و خانه‌اى كه در آن حكمت نباشد ، ويرانه‌اى بيش نيست . و از باب تشبيه ، در علم و عمل به الهه تفسير شده است كه غايت خلقت انسان و حتّى غايت عالم امكان است . » اين مطلب به افلاطون منسوب است كه مراد وى از تشبيه نمودن به الهه در رحمت ، احسان ، عفو و بخشش به ميزان توانايى آدمى است . همچنين منسوب به اوست كه گفت : « شهوات مخالف عقلند و از هرجهت با آن در تضادّند ؛ و عاقلان به واسطهء حكمت هدايت مىشوند ؛ و اهل شهوت به واسطهء حواس . هر كس كه از عقل به حكمت راه يابد ، عمر طولانى خواهد كرد و نامش فراموش نمىگردد و هر كس از شهوت به حواس راه يابد ، عمرش كوتاه و يادش فراموش و همّتش زايل مىگردد . » مىگفت : « هيچ كس حكمت را نمىبيند و در پى آن نيست ، مگر آن كس كه چشم قلبش بينا شود ؛ نه قلبش در چشمش بينا گردد . » به او گفته شد : « به چه چيزى به حكمت نايل شدى ؟ » گفت : « غم آنچه را كه از دست رفت ، نخوردم ؛ و منتظر آنچه كه هنوز نيامده است ، نبوده‌ام . » از ابو العباس بن عطاء نقل شده است كه وى در شرح حكمت در آيهء يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ « 1 » ، گفته است : « يعنى فهم كتاب خداوند ، و هركس كه فهم كتاب به او عطا شود ، بهرهء زيادى از قربش برده است . » در الرسالة الجامعة در تعيين دانش حكمت آمده است : « خبر دادن از اسرار كتابهاى نبوى و اشارات الهى و رموز حكيمانهء ممكن در امور ظاهر مىباشد . »

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 269 : خدا به هركسى كه بخواهد حكمت مىبخشد .