صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)
193
معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)
در حديث قبلى مىانديشيدند ، درمىيافتند كه در ميانهروى در خوردن و آشاميدن ، آن حديث از هنر پزشكى پيشى گرفته است . آنچه كه از سيرهء زاهدان و صوفيان روايت مىكنند باز بيان قوى و دلالت محكمى است از دستور پزشكى ، چون آنها از سر رنج و تحمّل آن را شناختند و به آن دست يافتند ، ولى علم پزشكى آن را از آزمايشگاه شناخته و از كتابها روايت كرده است . شايد پرخورترين انسانها كسانى باشند كه با غذا سر و كار دارند . در خبر آمده است : « خوردن با شكم سير موجب برص مىشود . » بعضى از گذشتگان مىگويند : « اسراف آن است كه بنده هرچه را كه دلش مىخواهد ، بخورد . » از ابوذر نقل مىكنند كه مىگفت : « غذايم در هر جمعه يك صاع جو است ؛ به خداى بزرگ سوگند ! بر آن نمىافزايم تا اين كه به ديدار او درآيم . از پيامبر ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : بهترين شما نزد من ، و نزديكترين شما به من در قيامت ، كسى است كه مثل آنچه كه براى او نهادم ، بميرد . » ، از سهل بن عبد اللّه شوشترى نقل مىكنند كه مىگفت : « قوت براى مؤمنان است ، اعتدال براى شايستگان ، و نياز براى صدّيقان . » قشيرى از او در رسالهء قشيريه نقل مىكند كه مىگفت : « وقتى خداوند دنيا را آفريد ، نافرمانى و نادانى را در سيرى قرار داد و علم و حكمت را در گرسنگى . و هرگاه گرسنه شود قوى مىگردد و هرگاه بخورد ضعيف . » از يحيى بن معاذ نقل شده است كه مىگفت : « گرسنگى براى مريدان رياضت ، و براى توبهكنندگان تجربه ، و براى زاهدان سياست ، و براى عارفان كرامت است . » از همو نقل شده است : « گرسنگى نور است و سيرى آتش ، و شهوت مثل هيزم است كه از آن آتش توليد مىشود ؛ و آتش آن خاموش نمىشود ، مگر اين كه صاحبش را بسوزاند . » از برخى از دانشمندان نقل شده است : « بدترين چيزها نزد خداوند بزرگ ، شكم پر ، حتّى به حلال است . » ابو سليمان دارانى مىگفت : « كليد دنيا سيرى ، و كليد آخرت گرسنگى است . از اين كه از شامم لقمهاى بگذارم بهتر است براى من تا آن كه شب را تا پايان بيدار بمانم و شبزندهدارى كنم . » ابو النصر سرّاج توسى مىگويد : « يكى از صوفيان نزد پيرى آمد و غذايى پيش او گذاشت و به او گفت : چند روز است كه غذا نخوردهاى ؟ گفت : پنج روز ، گفت : گرسنگى تو از سر بخل است ، تو لباس دارى و آنگاه گرسنهاى ! اين گرسنگى از سر فقر نيست . » اين