صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)
14
معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)
نگاشتههايى كه در رشتهء واشكافى دلالتها يا پيامهاى واژگان قرآنى فراهم آمد زير عنوان ويژه و برجستهء « وجوه و نظائر » شكوفا شد . اين نگاشتهها در پيوند با دانشهاى زبان تازى و قرآنى ، از شاخههاى دانش تفسير رستن گرفت و خود به برگ و بارنشست . كهنترين كار در اين زمينه كه به دست ما رسيده است ، نوشتهاى است از مقاتل بن سليمان بلخى ( م : 150 ق . ) با نام الوجوه و النظائر فى القرآن الكريم . با اين همه ، از دو كتاب عكرمة ( م : 105 ق . ) و علىّ بن ابى طلحة ( م : 143 ق . ) كه پيشينتر از نگاشتهء بلخى است ، چون به دست ما نرسيده است آگاهى نداريم « 1 » . كتابى كه ترجمهء پارسى آن فراروى خواننده است و « معناشناسى واژگان قرآن » نام گرفته است ، يكى از نگاشتههاى تازه و جالبى است كه استاد دكتر صالح عضيمهء سورى نوشته است . اين كتاب با ديگر كتابها و رسالههايى كه در فرهنگ معانى قرآن نوشته شده است ، اين جدايى و برجستگى را دارد كه به واشكافى عرفانى - فلسفى واژگان و تعبيرهاى قرآنى نيز پرداخته است . نگاه و نگرش دكتر عضيمه به انديشههاى دانشمندان و عارفان ايرانى ، يكى ديگر از ويژگيهاى اين كتاب است . نگارنده در سال 1363 با دكتر عضيمه در دانشگاه دمشق آشنا شد . پس از گفتگوهايى كه با او داشتم ، او را هوادار علّامه طباطبايى و استاد شهيد مطهّرى يافتم . نويسنده هركجا توانسته است از انديشههاى عارفان مسلمان و نظريهپردازان مسلمان ايرانى بازگو كرده است . خواننده به هنگام آشنايى با معنىها و تعبيرهاى قرآنى ، با خواندن لطايف عرفانى و بيانهاى صوفيانه ، حال و هوايى ديگر پيدا مىكند و هيچ گاه خستگى را احساس نمىكند . در اينجا بايد از كوششهاى مترجم اين كتاب ، آقاى دكتر سيّدى كه با شكيبايى و دقّت تمام به پارسى كردن آن برخاستهاند ، سپاسگزارى كرد . بىگمان ، هر كار شايسته و بايستهاى كه براى نشر فرهنگ قرآنى انجام پذيرد شايان نگرش و بزرگداشت ، خواهد بود . در بستر جوشان و خروشان رودخانهء زايندهء دانشهاى
--> ( 1 ) - سلوى محمّد العوّاد ، الوجوه و النظائر فى القرآن الكريم ، ( قاهره : دار الشروق ، الطبعة الاولى 1419 ه . / 1998 م . ) ، صص 18 - 19 .