اين منقول با معقولى كه نزد حكماى مسلمان و غير مسلمان در باب عالم برزخ هست ، هماهنگ مىباشد . كافى است تا سخن ارزشمند ابن الفنارى در كتاب مشهور مصباح الانس را بياوريم - كه كتاب مفتاح غيب الجمع و الوجود صدر الدين قونوى به شرح آن پرداخته است . برزخ نزد او عبارت است از : « صورتهاى جسم يا جسمانى كه خارج از همهء قواى ادراكى موجود است و مجرّد از مادّه ، تجرّد ناقصى دارد ، مثل تجرّد صور خيالى ؛ و مثال جسم ، جوهر است و مثال جسمانى ، عرضى است قائم به مثال جسم ؛ و ممكن است جوهرى قائم به نفسه باشد ، مثل صور اعمال و اخلاق . و عرضى از پايين‌ترين طبقات نفس تا بالاترين طبقات اجسام كه در شريعت برزخ ناميده مىشود و داراى طبقاتى متفاوت ، جدا و بالارونده است .