كريم زمانى جعفرى

104

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى)

استوهن خلق الصلصال . خ 1 ص 30 س 6 اسْتَيْقِظُوا : بيدار شويد . مص . استيقاظ ر . ى ق ظ - استيقظوا ، فعل امر جمع مذكر حاضر از باب استفعال است . استيقظوا ان هتف بكم . خ 107 ص 324 س 3 اسْحَق : دور تر . ر . س ح ق - اسحق ، بر وزن افعل ، صفت تفصيلى است . و چون به كلمهء بعد اضافه شده معنى صفت عالى ، ( دورترين ) مىدهد . و اسحق المزار . خ 185 ص 621 س 4 اسْحَم : سياه . ج . سحم ر . س ح م - اسحم ، بر وزن افعل ، صفت مشبهه است . زيرا وزن افعل اگر بر رنگ دلالت كند صفت مشبهه محسوب مىشود و نه تفضيلى . متلفع بمعجر اسحم . خ 164 ص 533 س 7 اسْخَف : سست‌تر ، سبك‌تر ، سبكسرانه‌تر . ر . س خ ف - اسخف ، بر وزن افعل ، صفت تفصيلى است . در اينجا به علت اضافه شدن معنى صفت عالى ( سست‌ترين ) مىدهد . من اسخف حالات الولاة . خ 207 ص 686 س 7 اسْداد : م . سدّ . بند ، حائل ميان دو چيز ، ديوارى كه جلو آب مىسازند براى جمع شدن آب . ر . س د د ضرب اسدادها . خ 228 ص 749 س 2 اسْداف : تيره و تار شدن . ر . س د ف - اسداف ، مصدر باب افعال است . اسداف ظلمته . خ 154 ص 484 س 4 اسْدى : نيكوئى كرد . مص . اسداء ر . س د ى سأله عما اسدى . خ 233 ص 770 س 8 اذا اسْدِيَتْ : هرگاه نيكى شود . مص . اسداء ر . س د ى - اسديت ، فعل ماضى مفرد مؤنث غايب از باب افعال است . ولى به واسطهء اذا معنى مضارع يافته است .