الشيخ السبحاني (مترجم: محدثى)

55

دليل المرشدين إلى الحق اليقين (سيماى عقايد شيعه) ( فارسى)

2 . توحيد در صفات بىشك خداوند متعال به صفاتى متصف مىشود كه گوياى كمال در ذات اوست ، مثلًا گفته مىشود او دانا ، توانا و زنده است . انسان نيز به همين صفات موصوف است . او نيز - به اذن خدا - دانا ، توانا و زنده است ، ليكن و صف خدا به اين صفات و وصف ديگران از دو جهت متفاوت است : اوّل : اين صفات ( علم ، قدرت و حيات ) مفهوم متفاوتى دارند ، ولى از نظر وجود و تحقّق در خداى متعال ، يكى هستند . در ذات خداوند ، حيثيّت علم جدا از حيثيت قدرت نيست و اين دو غير از حيثيت حيات نيستند . ذات خداى سبحان همه‌اش علم و قدرت و حيات است . بر خلاف انسان كه مفاهيم اين صفات در او متفاوت است ، واقعيت و تحقّق آن‌ها نيز در او متفاوت است . واقعيت علم و شعور در انسان ، غير از واقعيت قدرت است و دانايى و توانايى انسان غير از زنده بودن اوست . نتيجه آنكه صفات خداى سبحان با هم متحدند و ميان صفات او تغاير و جدايى در وجود نيست . دوم : همچنان كه واقعيت صفات خدا با هم تفاوت ندارند ، صفات و ذات خداهم جدا از هم نيستند . صفات خدا عين ذات اوست نه چيزى افزون برآن . بر خلاف انسان كه صفاتش زايد براوست ، چون كه انسان بوده ولى عالم و قادر نبوده ، بلكه علم و قدرت را به دست آورده است .