الشيخ محمد حسين المظفر (مترجم: حجتى)
24
تاريخ الشيعة (برگزيده) (شيعه در حجاز) (فارسى)
وهابىها پس از مرگ او سر به تمرّد برداشتند ، محمد على پاشاه فرزند ديگرش ابراهيم پاشا را در سال 1231 ه . ق به سوى آنها گسيل داشت و ابراهيم ، « درعيه » مركز شهرهاى نجد را محاصره كرد و آن را با جنگ به تصرف خود در آورده و آن را با آتش كشيدن ، ويران ساخت و امير و فرمانرواى وهابىها تسليم شد و با خوارى و ذلت و فروتنى به سال 1232 ه . ق نزد او آمد و بدين طريق شوكت اين طائفه از ميان رفت و به ترويج مذهب آنها در آنروز خاتمه داده شد . « 1 » آرى ، شوكت وهابىها فقط در نجد باقى ماند ، و وقتى آلرشيد بر آلسعود در نجد پيروز شدند و حكومت در اختيار آنها قرار گرفت رفتارشان بهتر از سعودىها بود ؛ لكن حكومت بر نجد - قبل از جنگ بزرگ و بعد از آنكه عبدالعزيز بن سعود بر رياض تسلط يافت - به سعودىها بازگشت و به نام « اخوان » بهنشر و دعوت مذهب وهابيّت همت گماردند ، و از رهگذر همين دعوت و بذل و بخشش اموال بود كه اعراب نجد به عبدالعزيز جذب شدند و در نتيجه بر نجد و حجاز و احساء و قطيف و قطر دست يافت . به اضافهء اعمال ناروا و رفتار وحشيانه و كارهاى قطيع ديگرى كه از سعودىها تاكنون سر زد ، اعمالى كه مردم دنيا از آنها بى اطلاع نيستند و تاريخ نيز آنها را ثبت و ضبط كرده است .
--> ( 1 ) صفوة تاريخ مصر و الدول العربية ، ج 2 ، ص 97 - 100 .