شواهد و مؤيّدات اين مطلب - كه مردم اصرار مىورزيدند و آن حضرت امتناع مىكرد - فراوان است ؛ وقتى اميرالمؤمنين ، متولّى امر خلافت شد با همان حقايقى روبه‌رو گشت كه قبلًا پيش بينى فرموده بود . اولين امرى كه آن حضرت بعد از قبول خلافت با آن مواجه شد پيمان شكنى و گسستن بيعت از سوى طلحه و زبير و پيوستن آن‌ها به عايشه در بصره بود ؛ لذا على عليه السلام با ياران و شيعيان خود براى دفع اين خطر - قبل از آن‌كه بالا گيرد - از مدينه به سوى بصره روى نهاد ؛ زيرا رجال سياست و حكومت به حوادث داخلى بيش از جريانات خارجى و برون مرزى اهتمام نشان مىدهند . وقتى اميرالمؤمنين - پس از قلع و قمع فتنهء طلحه و زبير و عايشه - كوفه را به عنوان محلّ اقامت خود برگزيد ، شيعيانى كه همراه آن حضرت از حجاز آمده بودند با او در كوفه ماندند . بنابراين در حجاز از دوستان و شيعيان او جز عدهء كمى باقى نماندند . و آنگاه كه خلافت به دست معاويه افتاد اين شيعيان - به استثناى نفرات معدودى - به حجاز باز نگشتند و شيعيان حجازى در كوفه ماندگار شدند و كوفه به صورت پايتخت تشيع در آمد ؛ چنان‌كه به عنوان مركز خلافت على عليه السلام اتخاذ شده بود . از آن زمانى كه شيعه در حجاز - به خاطر اين‌كه در اقليت قرار گرفته بود - دچار ضعف گرديد روح تشيع براى بار دوم نيرو و قدرتى به دست نياورد ؛ در حالىكه در