خشم قريش از بنى هاشم در سال آخر حيات رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در روايتى از عباس بن عبد المطلب نيز نمايان است . او به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم گفت : قريش وقتى به هم مىرسند با بشاشت با يكديگر برخورد مىكنند اما وقتى با ما برخورد مىكنند ، چهره‌هايى را مىبينيم كه آنها را نمىشناسيم ! رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : به خدايى كه جان محمد در دست اوست ، ايمان در دل شخصى وارد نمىشود مگرآن كه شما را به خاطر خدا و رسول دوست بدارد . « 1 » شرايط چنان بود كه بنى هاشم به دلايل مذكور مشكلاتى داشتند ، آن مقدار كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ترس اظهار فرمان الهى را دربارهء امامت على عليه السلام داشت . قريشِ مخالف رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم يعنى بنى اميه و همپيمانانش ، به دليل مخالفتهاى چند ساله زمينه‌اى نداشتند . بدين ترتيب جناح ميانه رو قريش ، با استفاده از مجموع رقابتها و اختلافات ، و با زمينه سازيهاى خاص خود ، قدرت سياسى را به دست آورد . مناسب مىنمايد تا بر چند رخداد مهم كه در ماه‌هاى آخر حيات رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اتفاق افتاده مرورى داشته باشيم : نخستين رخداد واقعهء غدير است كه تاكنون مطالب فراوانى دربارهء آن گفته شده است . متن واقعه ، مورد قبول اكثريت محدثان و مورخان اسلامى است . حتى مورخى چون طبرى كه در تاريخ كبير خود يادى از اين رخداد نكرده ، بعدها كتابى مستقل تحت عنوان طرق حديث ولايت نوشته كه متأسفانه اكنون در دسترس ماقرار ندارد ، گرچه تا قرن هشتم هجرى در دست برخى از عالمان بوده است . « 2 » بايد گفت تعصبات برخى از اهل حديث سبب عدم ذكراين حديث در كتبى شده كه صحيح بخارى و مسلم نام گرفته ، اين در حالى است كه در اين دو كتاب ، دهها حديث وجود دارد كه فقط يك صحابى آنها را نقل كرده است با آن كه دهها صحابى حديث غدير را نقل كرده‌اند « 3 » يادى از آن در اين دو كتاب نشده است . براساس آنچه درشأن نزول آيهء « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ . . . » در آيه 67 سوره مائده آمده ، خداوند دستور داد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم امام على عليه السلام را جانشين خود گرداند . « 4 » از لحن آيه بر مىآيد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از اعلام آن هراس داشته است : وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . اين هراس ، در مراحل بعدى در

--> ( 1 ) . المعرفة والتاريخ ، ج 1 ، ص 295 ؛ البداية والنهايه ، ج 2 ، ص 257 ( 2 ) . دربارهء اين كتاب نك : رجال النجاشى ، ص 225 ؛ الفهرست شيخ طوسى ، ص 150 ؛ تذكرة الحفاظ ، ذهبى ، ج 2 ، ص 713 ؛ معجم الادباء ، ج 17 ، ص 81 ؛ مجله تراشنا ، ش 21 مقاله : الغدير فى التراث الاسلامى ، صص 172 - 173 ( 3 ) . نك : الغدير ، ج 1 بحث : رواة حديث الغدير من الصحابه ، صص 14 - 61 ( 4 ) . دربارهء اين كه شأن نزول آيهء مزبور دربارهء حديث غدير است نك : الغدير ، ج 1 بحث : الغدير فى الكتاب : آية التبليغ صص 214 - 229