براى منافقان شده بود ، به دستور رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به آتش كشيده شد . « 1 » به هر روى پس از تبليغ فراوان ، حدود سى هزار نفر كه به همراهشان ده هزار اسب بود آمادهء حركت سمت تبوك شدند . « 2 » آن حضرت امام على عليه السلام را بر جاى خود نهاد و از مدينه خارج شد . روشن بود كه از سويى سفر به تبوك سفرى طولانى است . و از سوى ديگر ، منافقان فراوانى در مدينه مانده‌اند . بنابراين لازم بود تا كسى چون امام براى حفظ شهرباقى بماند . اما منافقان شايع كردند كه چون رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نمىخواست كه على عليه السلام مصاحب باشد او را در مدينه باقى گذاشت . اين مسأله سبب شد تا امام خود را به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم برساند و از آن حضرت درخواست كند تا او را همراه ببرد . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در برابر فرمودند : « أنْتَ مِنّى بِمَنْزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى الّا أنّه لا نَبِىّ بَعْدى » ، « 3 » « موقعيت تو نسبت به من همچون موقعيت هارون نسبت به موسى است جز آن كه پس از من رسولى نخواهد بود . » اين حديث متواتر و مسلم بوده و حتى يك منكر در ميان تمامى سيره نويسان و محدثان و مورخان ندارد . شيعيان حديث مزبور را يكى از دلايل اثبات امامت على عليه السلام مىدانند . در طول راه تبوك هرجا كه رسول خدا نماز گزارد مسجدى بنا گرديد . پيش از اين دربارهء تبرك صحابه به محل نماز خواندن آن حضرت و بناى مسجد سخن گفتيم . ابن اسحاق و واقدى از هفده مسجد با اسامى آنها كه نام مناطق مربوطه است ياد كرده‌اند . « 4 » در ميانهء راه ابوذر بخاطر ضعف شترش از راه ماند و پس از چند روز با پاى پياده خود را به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم رساند . برخى گفته بودند كه ابوذر از سپاه تخلّف كرده است . با رسيدن او رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند : ابوذر تنها راه مىرود ، تنها مىميرد و تنها مبعوث مىشود . « 5 » در يكى از منازل شتر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كه نامش « قصواء » بود گم شد . منافقان گفتند : آيا او گمان مىكند رسول خداست و از آسمان خبر مىدهد و نمىداند شترش كجاست ؟ اندكى بعد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند : يكى از منافقان چنين گفته ؛ آنچه من مىدانم همان است كه خداوند به من تعليم داده ، اكنون شتر من در فلان شِعْب است و افسارش بر

--> ( 1 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 517 ( 2 ) . المغازى ، ج 3 ، ص 1002 ( 3 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 520 - 519 ( 4 ) . المغازى ، ج 3 ، ص 999 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 531 ؛ واقدى پانزده و ابن اسحاق از هفده مسجد ياد كرده است . ( 5 ) . المغازى ، ج 3 ، ص 1001 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 524 ؛ ابن اسحاق روايت در گذشت ابوذر را در ربذه آورده است .