ابوسعد خرگوشى ( م 407 ) و ابوعبد الرحمن سلمى را مىتوان ياد كرد . « 1 » مهمترين اثر حديثى او السنن الكبرى است . اما به جز آن نيز آثار فراوانى در حديث دارد . در جاى ديگرى از اين اشاره كرده‌ايم كه « دلايل نگارى » يكى از گرايشهاى خاصى است كه در كار سيره نويسى در قرن چهارم رواج يافته است . اين آثار را اخباريان در برابر پاسخگويى به شبهاتى كه دربارهء اثبات نبوت مطرح شده بود ، پديد آوردند . يكى از مهمترين و گسترده‌ترين آنها همين كتاب بيهقى است . كتاب دلائل ، كتابى حديثى است و مآخذ وى در درجهء نخست ، كتابهاى حديثى مانند كتابهاى معروف به صحاح است . با اين حال از كتابهاى مغازى نيز بهره گرفته است . از جمله آثارى كه وى از آنها استفاده كرده ، كتاب المغازى موسى بن عقبه است كه جز فقراتى ، متن آن به دست ما نرسيده است . برخى از رواياتى نيز كه وى به صورت مسند آورده ، در مآخذ ديگر وارد نشده است . « 2 » حجم زيادى از روايات ابن اسحاق در اين كتاب آمده كه بر اساس آنها مىتوان بخشى از موارد حذف شده از سيره را در روايت عبد الملك بن هشام به دست آورد . دقت در اسناد اين كتاب مىتواند فقرات مفقود شدهء بسيارى از آثار آن دوره را روشن كند . مشروط بر آن كه روشن شود كداميك از افرادى كه در سند ياد شده‌اند صاحب كتابى در اين زمينه بوده‌اند . چه بسا روايتى از سيره كه نام يعقوب بن سفيان فسوى در آن آمده ، بخشى از جزء نخست مفقود كتاب المعرفة و التاريخ باشد . ترتيب كتاب دلائل ، به صورت ترتيب موجود در آثار مغازى نيست ، اما محتواى آن اخبارى است كه به هر صورت مربوط به شخص پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و سيره مىشود . دلايل از ديد بيهقى و ديگران ، به معناى خاص معجزه است ؛ به همين دليل وى ، در بخش نخست كتاب ، معجزات انبياى سلف را آورده است . پس از آن اشاره به معجزهء جاودان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم قران كرده است . آنگاه بحث از مولد النبى صلى الله عليه و آله و سلم آغاز شده اخبار پيش از بعثت آمده . پس از آن بحث طولانى دربارهء شمائل آن حضرت . آنگاه بحث از اخلاق و منش ايشان . در ادامه معجزات رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پس از تولد فهرست شده . آنگاه به مبعث و اخبار تاريخى اين دوره پرداخته است . اين روال تا پايان كتاب ادامه مىيابد و در هر قسمت ، مصنف بر آن است تا معجزات و خوارق عاداتى كه از آن حضرت صادر شده را فهرست كند . دلائل النبوة با تصحيح عبد المعطى قلعجى در هفت مجلد توسط دارالكتب العلمية در سال 1405 چاپ شده است . در تحليل و تفسير اين كتاب ، اثرى هم با عنوان السيرة النبوية عند البيهقى توسط عبد الرحمان بن على السندى در سال 1426 توسط دانشگاه امام محمد بن سعود به چاپ رسيده است . در زمرهء كتاب‌هاى دلائل النبوه يا اعلام النبوه ، بايد از كتاب دلائل النبوة ابونعيم اصفهانى كه معاصر بيهقى بود ، ياد كرد . اين اثر نيز مكرر به چاپ رسيده است .

--> ( 1 ) . محقق دلائل النبوة در مقدمهء ج 1 ، ص 94 - 109 شمارى از مشايخ او را بر شمرده است . ( 2 ) . دلائل النبوة ، مقدمه ، ج 1 ، ص 89