مينداز ؛ آگاه باش كه اينان خود در گناه افتاده‌اند و جهنم بر كافران احاطه دارد . » اين قبيل افراد از منافقان مدينه بودند كه شمارشان فراوان بود . در آيهء 50 آمده است : « اگر خيرى به تو رسد اندوهگينشان سازد ، و اگر به تو مصيبتى رسد مىگويند : ما چارهء كار خويش پيش از اين انديشيديم . آنگاه شادمان باز مىگردند . » خداوند اعلام كرد اگر اينان انفاق نيز كنند ، از آنان پذيرفته نيست ، آنان در عمق دل به خداوند كافرند : « هيچ چيز مانع انفاقهايشان نشده مگر آن كه به خدا و پيامبرش ايمان نياورده‌اند و جز با بىميلى به نماز حاضر نمىشوند و جز به كراهت انفاق نمىكنند . » اين افراد نوعا از طبقهء مرفّه مدينه بودند و لذا خداوند به پيامبرش مىفرمايد : « دارايى فرزندانشان تو را به اعجاب نيفكند . جز اين نيست كه خدا مىخواهد به آنها در اين دنيا عذابشان كند و در حالى كه هنوز كافرند جانشان برآيد . » و باز دربارهء منافقان مدينه گويد : « به خدا سوگند مىخورند كه از شمايند و حال آن كه از شما نيستند ، اينان از شما بيمناكند . اگر پناهگاه يا غار يا نهانگاهى مىيافتند شتابان بدان جا روى مىآوردند . بعضى از ايشان تو را در تقسيم صدقات به بيداد متهم مىكنند ، اگر به آنها عطا كنند خشنود مىشوند و اگر عطا نكنند خشم مىگيرند » . خداوند در آيهء 60 توبه اعتراض اين مرفّهان كه خواستار آنند تا صدقات و زكوات به آنها نيز داده شود ، مصرف آن را براى « لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقابِ وَ الْغارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ » مىداند . پس از آن نيز شرحى از آزار رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم توسط منافقان و نيز آياتى در روحياتشان آمده است . منافقان در عين حال كه سخنانى در خفا با يكديگر مىگفتند ، هراس از آن داشتند تا آياتى دربارهء آنان نازل شده وسبب خجلت آنان گردد . برخى از آنان در « عقبه » در ميانهء راه تبوك ، مترصد فرصتى بودند تا در راه بازگشت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، آن حضرت را به فتك بكشند . جبرئيل رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را آگاه كرد . آن حضرت كسانى را فرستاد تا آنان را از آنجا برانند . حذيفه كه در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود كسانى را شناخت و آن حضرت ديگران را نيز معرفى كردند . حذيفه پرسيد : آيا آنان را به قتل نمىآورى ؟ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : نمىخواهم عرب بگويند : چون به كمك اصحابش پيروزى يافت به كشتن آنها پرداخت . طبرسى مىافزايد : از امام باقر عليه السلام نيز همين روايت نقل شده ، جز آن كه آمده است كه آنان در سپاه خود از كشتن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سخن مىگفتند . آيه 60 توبه ، اشاره به آن سخنان دارد « 1 » : « منافقان مىترسند كه مبادا از آسمان دربارهء

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 46 ؛ ودربارهء اقوال ديگر نك : المغازى ، ج 3 ، ص 1004 ؛ و نك : صص 1044 - 1043