پس از جنگ موته ، سپاهى به فرماندهى عمرو بن عاص به سوى ذات السلاسل اعزام شد . دربارهء اين منطقه آگاهى دقيقى در دست نيست ، « 1 » جز آن كه گفته شده درنواحى تبوك و در حدود شامات بوده است . حملهء مزبور براى دفع حملهء قبيله قضاعه و بلىّ بود ؛ على رغم خبر مربوط به اجتماع آنها كه سبب شد سپاه ديگرى به عنوان امداد به سپاه عمرو بن عاص ملحق شود ، جز يك درگيرى مختصر ، حادثهء مهمى روى نداد . « 2 » سريهء ديگرى به فرماندهى ابوقتاده انصارى به سوى منطقهء حَضِره در نجد حركت كرد . اين سپاه پس از زدن ضربتى بر غطفانىها و بدست آوردن غنايمى چند بازگشت . « 3 » سريهء ديگرى به فرماندهى همان ابوقتاده به منطقه « بطن إضَم » اعزام شد . ابن سعد مىگويد : اين حادثه پيش ازآماده شدن براى فتح مكه بود و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم قصدش آن بود تا چنين وانمود كند كه قصد آن ناحيه را دارد . « 4 » حادثهء مهم اين رويداد آن بود كه عامر بن اضبط اشجعى از كنار مسلمانان رد شد و در شكل تحيّت گفتن مسلمانان ، بر آنان سلام داد . سپاه از حمله به وى خوددارى كرد ، جز آن كه يكى از مسلمانان به قصد غنيمت به بهانهء نامسلمانى او ، بر وى حمله كرد و او را كشت . پس از آن اين آيه نازل شد : « 5 » « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً ، اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، چون براى جهاد رهسپار شويد ، نيك تفحص كنيد . و به آن كس كه بر شما سلام گويد ، مگوييد كه مؤمن نيستى . شما برخورددارى از زندگى دنيا را مىجوييد و حال آن كه غنيمتهاى بسيار نزد خداست ، شما پيش از اين چنان بوديد ، ولى خدا بر شما منّت نهاد . پس تفحص كنيد كه خدا بر اعمالتان آگاه است . » « 6 » شخصيت عرب جاهلى ، شخصيتى غارتگر بود ، خداوند بر آنان منت نهاد و به اسلام هدايتشان كرد . در اين نگاه جديد رسالت آنان جهاد در راه خدا و اعتقاد به اين اصل است كه غنايم فراوان نزد خداست . با وجود اين آيه ، دور از انصاف است كه كسى - مانند برخى مستشرقان - جنگهاى صدر اسلام را به مانند غارتگريهاى اعراب جاهلى تصوير كند .

--> ( 1 ) . المعالم الاثيره ، ص 142 ( 2 ) . المغازى ، ج 2 ، صص 771 - 769 ؛ طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 131 ( 3 ) . المغازى ، ج 2 ، صص 779 - 777 ؛ طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 132 ( 4 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 133 ( 5 ) . همان ( 6 ) . نساء ، 94