الشيخ رسول جعفريان
614
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
مزبور را در آنجا دانستهاند . « 1 » آنان به جز يك نفر ، طى درگيرى با دشمن كه به ماهيت آنان در كتب سيره اشاره نشده به شهادت رسيدند . « 2 » اينان بايد پيشقراولان جنگ موته در منطقهء شام باشند . قبيلهء هوازن نيز از جمله قبايل سركش و توطئهگر بر ضد اسلام بود . عناد آنها تا آن اندازه بود كه حتى پس از فتح مكه به مقاومت خويش ادامه دادند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در ربيع الاول سال هشتم يك گروه بيست و پنج نفرى را به فرماندهى شجاع بن وهب اسدى به سوى طايفهء بنى عامر فرستاد تا بر آنان ضربتى زده بازگردند و آنان چنين كردند . « 3 » شجاع بن وهب يكى از رسولان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به سوى جبلة بن أيهم از شاهان غسّانى بوده است . سريهء موته واقدى از اين رخداد با عنوان « سريّه موته » ياد كرده ، اما عنوانى كه در طبقات آمده غزوه است . از آنجا كه اين اقدام نظامى توسط يك نيروى سه هزار نفرى انجام شده ، از حالت « سريه » كه عمدتاً يك اقدام نظامى چريكى و محدود بوده ، خارج شده است . موته اكنون به صورت شهرى آباد در شرق كشور اردن هاشمى بوده و در يازده كيلومترى شهرك كرك مىباشد . اين منطقه در حوزهء شامات قرار داشته و عمليات مزبور پس از آنچه دربارهء ذات اطلاح گفته شد ، نخستين اقدام نظامى قاطع در آن نواحى بوده است . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تا پيش از حديبيه ، جز در يكى دو مورد محدود ، نمىتوانست مدينه را از نيروى نظامى تخليه كرده و نيروهاى خود رابه مناطق دور دست اعزام كند . اما پس از حديبيه ، به سمت شمال حركت كرد تا خيبر و وادى القرى كه در فاصله 160 كيلومترى بود آمد . آن حضرت پس از غزوهء خيبر بر آن بود تا به نقاط شمالىتر رفته و اسلام را در ميان قبايل عربى آن نواحى منتشر كند . شام براى آن حضرت اهميت فراوانى داشت و نه تنها در موته كه بعد از آن در جريان تبوك نيز براى نفوذ اسلام در شامات تلاش كرد . البته دلايل محدودى دربارهء اعزام سپاه موته نقل شده كه نمىتواند دليل اصلى فرستادن چنين سپاهى باشد . در اين باره گفته شده است كه شرحبيل بن عمرو غسانى در منطقهء موته راه را بر
--> ( 1 ) . المعالم الاثيره ، ص 30 ( 2 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 127 ؛ المغازى ، ج 2 ، صص 753 - 752 ؛ و نك : السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 621 ( 3 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 127 ؛ المغازى ، ج 2 ، ص 753 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 344