على عليه السلام معجزه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است . « 1 » اما جز او كسى اين احتمال را نداده و معلوم نيست كه ابن نديم با توجه به موضع روشن وى در پذيرش ديدگاههاى تسنن چگونه اين اتهام را مطرح كرده است ؟ ابن سعد كاتب وى شمرده شده و دربارهء او نوشته است : او عالم به مغازى ، سير ، فتوح و اختلاف مردم در حديث و احكام بوده است . « 2 » وى كتابى دربارهء جنگ جمل داشته كه سيد رضى ، خطبه‌اى از امام على عليه السلام را به نقل از كتاب الجمل واقدى آورده است . « 3 » فقرات فراوانى از كتاب الجمل واقدى در كتاب الجمل شيخ مفيد آمده است . « 4 » كتابى كه تحت عنوان فتوح الشام به او نسبت داده شده ( بيروت ، دارالجيل در دو جلد ، چاپ شده به نام ابوعبد الله بن عمر واقدى ! ) بيشتر حماسى و در بسيارى از موارد فاقد سند و حتى اسناد غير مأنوس است ، و لذا در نسبت آن به واقدى ترديد شده است . بروكلمان نوشته كه در جريان جنگهاى صليبى ، كتابهاى فتوحى را كه حماسى نوشته شده بوده به او نسبت مىداده‌اند تا مردم به وى اطمينان كنند . « 5 » كتاب ديگرى با عنوان كتاب الرده اخيراً از وى به چاپ رسيده و شباهت زيادى به آنچه در فتوح ابن اعثم دربارهء « رده » آمده دارد . اين مىتواند بدان معنا باشد كه ابن اعثم حوادث رده را از كتاب واقدى استفاده كرده است . بايد اين حال نگاهى به سند نخست كتاب الرده و نيز وضعيت عمومى كتاب و مقايسهء آن با سبك المغازى واقدى ، ترديدى را در صحت انتساب اين كتاب به واقدى ايجاد مىكند . در اين صورت كسى ممكن است بخشى از فتوح ابن اعثم را در جايى ديده و به واقدى نسبت داده باشد ! گذشت كه واقدى در دستگاه خلافت عباسى به كار قضا اشتغال داشته و كما بيش از امتيازات ويژهء همكارى با خلافت ، برخوردار مىشده است . « 6 » وى در برخى از منابع از موالى عباسيان « 7 » و در منابع ديگر از موالى بنى سهم شمرده شده و ابن سعد گفته است كه او از موالى عبد الله بن بريدهء اسلمى بوده است . « 8 »

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 111 ؛ المغازى الاولى و مؤلفوها ، صص 124 ، 126 ( 2 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 422 ( 3 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 231 ( 4 ) . نك : الجمل ، شيخ مفيد ، تصحيح سيدعلى ميرشريفى ، ( فهرست اعلام ) ، ص 574 . شيخ در ص 131 به كتابى كه واقدى دربارهء « حرب البصرة » تصنيف كرده ، اشاره كرده است . ( 5 ) . نك : تاريخ الادب العربى ، ج 3 ، ص 422 ( 6 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، صص 427 - 426 ، وى وصى مأمون شمرده شده ؛ طبقات ، ج 5 ، ص 428 ( 7 ) . وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 473 ( 8 ) . طبقات الكبرى ، ج 7 ، ص 334